Planbureau voor de Leefomgeving

Geboorte en vruchtbaarheid

Het jaarlijks totaal aantal geboorten wordt bepaald door het gemiddeld aantal kinderen dat een vrouw krijgt en het aantal vrouwen in de leeftijd 15 tot 50 jaar. Belangrijke factoren die hierbij een rol spelen zijn bijvoorbeeld opleidingsniveau van vrouwen en het beleid met betrekking tot het combineren van werk en kinderen.

Geboorte

Er worden nu jaarlijks iets meer dan 200 duizend kinderen per jaar geboren. Het aantal geboorten kent grote fluctuaties. Dit komt enerzijds door verschillen in leeftijdsopbouw van de vrouwelijke bevolking in de leeftijd 15-50 jaar en anderzijds door veranderingen in het gemiddelde aantal kinderen per vrouw.

Levendgeborenen in Nederland voor verschillende toekomstscenario

In het Regional Communities scenario treedt een forse daling op naar aantallen die Nederland nog nooit heeft vertoond (naar 140 duizend in 2050). 

In het Transatlantic Market scenario worden meer kinderen geboren en schommelt het aantal geborenen na 2010 tussen de 170 en 185 duizend. 

Het aantal kinderen dat in het Global Economy en het Strong Europe scenario wordt geboren ligt boven het aantal dat in de bevolkingsprognose wordt verwacht. 

In het Global Economy scenario ligt het aantal geborenen hoger dan in het Strong Europe scenario ondanks dat de TFR in beide scenario's gelijk ligt. 

De reden hiervoor is dat de bevolkingsgroei in het Global Economy scenario hoger ligt. Ondanks de stijging in het aantal geborenen in beide scenario's (naar 225 duizend in 2050 in Strong Europe en 240 duizend in Global Economy) wordt het piekniveau van 1964 met 250 duizend niet gehaald. 

Vruchtbaarheid

Een maat voor de vruchtbaarheid is TFR (afkorting van de Engelse term Total Fertility Rate); deze geeft weer hoeveel kinderen een vrouw gemiddeld krijgt. In de jaren vijftig was de TFR nog relatief hoog (gemiddeld 3 kinderen per vrouw) terwijl de TFR momenteel 1,75 bedraagt. 

Kindertal per vrouw tot 2050 voor verschillende toekomstscenario

In het Global Economy en Strong Europe scenario zal de TFR in de toekomst stijgen naar 1,9. In het Transatlantic Market scenario zal de TFR 1,7 bedragen. In het Regional Communities scenario geldt een TFR van 1,6 op de lange termijn.

Toelichting

De determinanten die de TFR beïnvloeden zijn:

  • Sociaal-economische status en kosten van kinderen
  • Allochtonen
  • Vruchtbaarheidstechnieken
  • Voorzieningen m.b.t. combineren werk en kinderen                 

Voor alle vier scenario’s is beschreven hoe deze determinanten zich in de toekomst zullen gaan ontwikkelen.