Beleidsevaluaties
Beoordeling Saneringstool versie 2.1
Het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit gebruikt de Saneringstool om te verkennen waar in Nederland problemen met de luchtkwaliteit zich voordoen en om inzicht te krijgen in de omvang van regionale en lokale maatregelen die nodig zijn om knelpunten op te lossen. Het PBL heeft de Saneringstool beoordeeld op een aantal punten. Bij het oordeel over de Saneringstool waarschuwt het PBL voor een te absolute interpretatie van uitkomsten vanwege de onzekerheden in luchtkwaliteitsberekeningen.
Grensoverschrijdende luchtvervuiling nog steeds te hoog
In de afgelopen 25 jaar is een aanzienlijke vermindering van de luchtvervuiling in Europa bereikt, maar het afgesproken beleid is ontoereikend om een duurzame bescherming van natuur en gezondheid te bereiken. Dat zijn de bevindingen van een internationale evaluatie van het Gothenburg Protocol, die onder leiding van het PBL is uitgevoerd. Ook met de afgesproken maatregelen zal in 2020 nog steeds sprake zijn van gezondheidsrisico’s door fijn stof en ozon en gaat de natuur in vrijwel geheel Europa verder achteruit door een overmaat aan stikstof.
Gunstige emissietrends, maar realisatie milieudoelen in de helft van de milieudossiers nog niet op orde
In een groot aantal milieudossiers is het tempo van milieuverbetering te laag om met het huidige beleid de doelen te realiseren. De mate waarin dit het geval is, verschilt sterk per thema. Doelen voor bijvoorbeeld luchtverontreinigende stoffen, geluid, water en bodem worden niet gehaald. Nederland ligt wel goed op koers om aan de Kyoto-verplichting voor broeikasgasemissies te voldoen.
Beoordeling NEC rapportage 2006: aanpak met risico's
De aanpak die het huidige kabinet kiest om te voldoen aan het in Europa afgesproken emissieplafond voor stikstofoxiden voor 2010 is risicovol. Het halen van het plafond hangt af van extra maatregelen die door het volgende kabinet genomen moeten worden en de manier waarop de Europese Commissie zal omgaan met het tegenvallende Europese bronbeleid bij verkeer. Om na 2010 extra kolencentrales te kunnen plaatsen zal extra beleid voor zwaveldioxide nodig zijn.
Saldering luchtkwaliteit pakt gunstig uit voor milieu en economie
Er zijn voldoende nationale maatregelen opgenomen in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit om alle voorgenomen bouwprojecten te kunnen compenseren. Het aantal overschrijdingssituaties vermindert hierdoor en ook de risico’s voor de volksgezondheid worden kleiner. Overschrijdingssituaties blijven in de toekomst bestaan waardoor er een kans is dat bouwplannen geblokkeerd blijven worden.
Gevolgen voor Nederland van de EU thematische strategie voor luchtverontreiniging
Om de luchtverontreiniging in Europa te bestrijden heeft de Europese Commissie een thematische strategie voor luchtverontreiniging opgesteld en een voorstel voor een nieuwe luchtkwaliteitsrichtlijn. De luchtkwaliteit in Nederland zal sterk verbeteren door de voorstellen. Het zal echter voor Nederland moeilijk blijven om aan de huidige en nieuwe fijnstofnorm te voldoen, vooral omdat het voorgestelde Europese bronbeleid te kort schiet.
Beoordeling Prinsjesdagpakket Aanpak Luchtkwaliteit
Het Prinsjesdagpakket Aanpak Luchtkwaliteit 2005 is kosteneffectief en ‘no regret’: de te maken kosten wegen globaal op tegen de gezondheidsbaten. Ondanks de extra beleidsinspanningen blijft het voor Nederland moeilijk om tijdig te voldoen aan de Europese grenswaarden voor de luchtkwaliteit.
Nederland heeft EU-luchtkwaliteitsrichtlijnen relatief strikt geïmplementeerd in vergelijking met andere EU-landen
Het niet voldoen aan de luchtkwaliteitsnormen kan voor de Raad van State een reden zijn om plannen voor nieuwe woningen, bedrijven en wegen niet door te laten gaan. In veel andere landen is dat niet het geval, en kunnen economische belangen de doorslag geven in de besluitvorming.
Aanvullende maatregelen van kabinet om te voldoen aan EU normen luchtkwaliteit onder de loep
De voorstellen van het kabinet om de uitstoot van verkeer terug te dringen, leiden tot een verbetering van de luchtkwaliteit in Nederland, maar zijn niet toereikend om te voldoen aan de Europese normen voor fijn stof en stikstofdioxide. De risico's van luchtverontreiniging voor de volksgezondheid nemen beperkt af. Vooralsnog blijven de knelpunten voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen bestaan.
Beoordeling Nationaal Luchtkwaliteitsplan
Hoewel de luchtkwaliteit in Nederland de afgelopen decennia sterk is verbeterd worden de Europese normen niet overal gehaald. Het Nationaal Luchtkwaliteitsplan van het Kabinet lost dit niet op. Dat komt deels door het Europese karakter van de problematiek. Toch zal Nederland –vanwege de hoge bevolkingsdichtheid– ook eigen extra inspanningen moeten plegen om een gelijk beschermingsniveau voor alle burgers te realiseren.
