In de natuurgebieden is de meestal al vrij hoge natuurkwaliteit de afgelopen jaren gemiddeld gezien verbeterd. De perspectieven voor ecologische effectiviteit van agrarisch en particulier natuurbeheer zijn beperkt. Agrarisch natuurbeheer zou veel effectiever zijn als het zich richt op landschapsbehoud in nationale landschappen, of wordt uitgevoerd aan de randen van of in samenhang met natuurgebieden.

Natuurkwaliteit bij agrarisch natuurbeheer nu vrij beperkt

Al decennia gaat de natuurkwaliteit in het agrarisch gebied achteruit. Inmiddels wordt al bijna dertig jaar agrarisch natuurbeheer gesubsidieerd, momenteel op circa 8% van het landbouwareaal. De boeren komen voor het grootste deel de afspraken van de subsidievoorwaarden na. De weidevogelstand blijft echter gemiddeld genomen nog steeds achteruitgaan, overigens niet alleen bij agrarisch natuurbeheer maar ook in natuurgebieden. De graslanden zijn wat bloemrijker, maar de uiteindelijk gewenste natuurkwaliteit komt niet of nauwelijks dichterbij. Bovendien houden te veel boeren het agrarisch natuurbeheer maar enkele jaren vol. Dit beperkt de effectiviteit ook. Direct naast een natuurgebied kan agrarisch natuurbeheer effectiever zijn of omdat weidevogels die combinatie van grondgebruik nodig hebben, of omdat agrarisch natuurbeheer een buffer kan vormen rond natuurgebieden tegen milieuverslechtering veroorzaakt door intensieve landbouw. 

Perspectieven voor particulier natuurbeheer nog te beperkt 

De ambitieuze beleidsdoelstelling om in 2018 ruim 42.000 ha nieuwe natuur met beheer door particulieren te realiseren op voormalige landbouwgrond grond lijkt vooralsnog niet haalbaar. Bovendien dreigt met dit particulier natuurbeheer een grotere versnippering van natuurbeheer in de hand gewerkt te worden. Dit lijkt vooral een probleem als het verhogen van de grondwaterstand in een groot gebied belangrijk is voor het bereiken van de gewenste natuurkwaliteit.

Natuurkwaliteit in natuurgebieden verbeterd, en kan nog beter

In de natuurgebieden is de meestal al vrij hoge natuurkwaliteit de afgelopen jaren gemiddeld gezien verbeterd. De beheerders voldoen meestal aan de eisen van de subsidieregelingen. De rijksambities voor natuurbescherming liggen echter hoger dan het niveau van de subsidieregelingen; vanwege de (inter)nationale verplichtingen om bij te dragen aan behoud van natuur. Op meer dan de helft van het areaal van de natuurgebieden van Staatsbosbeheer en gebieden met subsidie van Programma Beheer (onder andere Natuurmonumenten) is de gewenste natuurkwaliteit nog niet gerealiseerd door slechte milieukwaliteit of te kleine gebieden die geïsoleerd liggen ten opzichte van andere natuur. Het is nu aan de provincies om met hulp van het Rijk het voortouw te nemen om de milieukwaliteit en de grootte van de natuurgebieden nog aanzienlijk verder te verbeteren. Een harmonisatie van de diverse regelingen voor beheer en behoud van natuur zal daar ook aan bijdragen.

EINDE PERSBERICHT

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) voorziet de Nederlandse regering van onafhankelijke evaluaties en verkenningen over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de invloed daarvan op mens, plant en dier. Het MNP vormt de brug tussen wetenschap en beleid.

Deze studie is uitgevoerd met medewerking van Wageningen UR.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Noot voor de redactie: 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met afdeling persvoorlichting, tel: 070 - 3288 688; persvoorlichting@pbl.nl