Nederland loopt risico’s bij uitvoering Natura 2000-beleid
Nederland neemt nog onvoldoende maatregelen om een verdere achteruitgang van de kwaliteit van de Natura 2000-gebieden te stoppen. Daardoor ontstaan allereerst risico’s voor de soorten en habitats die Nederland op basis van Europese afspraken moet beschermen. Nederland kan in gebreke blijven wat betreft het halen van de doelstellingen van de Vogel- en Habitatrichtlijnen. Dit levert daarnaast ook andere risico’s op voor Nederland.
Zolang Nederland niet voldoet aan de verplichtingen uit de Habitatrichtlijn wordt de vergunningverlening voor nieuwe maatschappelijke activiteiten bemoeilijkt. Nieuwe activiteiten in en om de gebieden kunnen namelijk eerder een negatief effect hebben op de te beschermen soorten en habitats wanneer knelpunten op het terrein van zowel milieu en ecologische samenhang van leefgebieden als op het terrein van gebruik door mensen onvoldoende opgelost worden.
Beperkte budgetten kunnen bij de uitvoering van het Europese Natura 2000-beleid niet worden aangevoerd als reden om maatregelen niet uit te voeren.
Dit zijn de belangrijkste conclusies die onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving, de universiteiten van Maastricht en Utrecht, en Alterra trekken in het vandaag verschenen rapport ‘Natura 2000 in Nederland: juridische ruimte, natuurdoelen en beheerplanprocessen’.
Doel van Natura 2000
De Natura 2000-gebieden bevatten natuur van Europese betekenis. In de Nederlandse gebieden komt een groot aantal Europees beschermde soorten en habitats voor, waarvan de zogenoemde staat van instandhouding ongunstig is. De Habitatrichtlijn en de Natura 2000-gebieden hebben tot doel deze staat van instandhouding op termijn ‘gunstig’ te maken. Een gunstige staat wordt bereikt als leefgebieden voldoende groot zijn en de kwaliteit van de habitats goed is. Om een goede kwaliteit te bereiken zijn uiteenlopende maatregelen nodig, ondermeer voor milieu:
- terugdringen van de toevoer van stikstof
- oplossen van verdroging
- verbinden van leefgebieden
- voorkomen van verstoring voor de habitats en soorten die daarvoor gevoelig zijn.
Omdat de gunstige staat van instandhouding op Europees netwerkniveau bereikt moet worden, is het mogelijk doelen in individuele gebieden aan te passen, mits de bijdrage van een bepaald gebied aan het Europese netwerk niet in gevaar komt. Hierover kunnen landen internationale afspraken maken, bijvoorbeeld bij Natura 2000-gebieden op de grens en bij soorten die grensoverschrijdende leefgebieden hebben.
Gebruik van natuurgebieden door mensen
De natuurgebieden hebben niet alleen een functie in het beschermen van soorten en habitats, maar worden ook gebruikt door mensen. Dat vergt afstemming met activiteiten als wonen, recreatie en landbouw in en rond de Natura-2000 gebieden. Beheerplannen vormen het condensatiepunt voor deze afstemming. Hoewel veel beheerplannen al klaar zouden moeten zijn volgens de Nederlandse planning, is het overgrote deel nog in de maak. Dit geeft onzekerheid over wat wel en niet mag in en rond de gebieden. Een aantal wijzigingen van de Natuurbeschermingswet, die de vertaling van het Natura 2000-regime naar Nederlands recht bevat, heeft de uitvoering van het Natura 2000-beleid gecompliceerd. Het heeft de onzekerheid vooral op het vlak van bestaand gebruik in natuurgebieden vergroot. Voorbeelden zijn onzekerheden rond activiteiten van recreatieondernemers in Natura 2000-gebieden of de investeringsmogelijkheden voor landbouwers rond deze gebieden.
Links
Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Persvoorlichting (070-3288688 of persvoorlichting@pbl.nl).
