Momenteel telt Nederland 16,3 miljoen inwoners. In 2050 zal de Nederlandse bevolkingsomvang liggen tussen de 15 en ruim 20 miljoen inwoners. Dit staat in de door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP-RIVM) gezamenlijk uitgebrachte studie ‘Lange-termijn bevolkingsscenario’s voor Nederland’. Voor vier toekomstscenario’s is onderzocht hoe het aantal kinderen per vrouw, de levensverwachting en de migratie zich de komende vijftig jaar zullen ontwikkelen.

Bevolking van Nederland, nu en in de toekomst

De afgelopen vijftig jaar is de kiem gelegd voor de huidige samenstelling van de bevolking. De babyboom na de Tweede Wereldoorlog heeft nu nog steeds effect op hoe de Nederlandse bevolking er momenteel uitziet. Het gemiddeld aantal kinderen per vrouw ligt in Nederland al enkele decennia lang op een relatief laag niveau. Daarnaast worden we steeds ouder en is het migratiesaldo, ondanks sterke jaarlijkse schommelingen, gemiddeld steeds groter geworden. Dit resulteerde in een toename van de Nederlandse bevolking van 10 miljoen inwoners in 1950 tot ruim 16 miljoen in 2003. Ook zijn er veranderingen zichtbaar in de samenstelling van de bevolking. Zo is er sprake van vergrijzing en wonen er meer allochtonen in Nederland. In 2050 jaar zal de Nederlandse bevolkingsomvang liggen tussen de 15 en 20 miljoen inwoners.

Migratie, geboorte en levensverwachting

De netto migratie zal de komende decennia uitkomen tussen de 10 en 50 duizend gemiddeld per jaar. Het aantal kinderen per vrouw kent een lichte variatie en zal tussen de 1,6 en 1,9 kinderen per vrouw uitkomen. Hierbij spelen factoren als inkomen, opleiding en overheidsbeleid een belangrijke rol. De gemiddelde levensverwachting neemt in alle scenario’s toe tot 81,5-83,5 jaar in 2050.

Consequenties voor het milieu?

Momenteel wordt door het MNP-RIVM onderzocht wat de milieuconsequenties zijn van deze bevolkingsscenario’s, in combinatie met verschillen in economische en technologische ontwikkelingen. De resultaten zullen worden opgenomen in de Duurzaamheidsverkenning die momenteel in voorbereiding is, en in de studie Welvaart en Leefomgeving die door de gezamenlijke planbureaus wordt uitgevoerd.

Breed gedragen scenario’s voor komende lange termijn verkenningen

CBS en het MNP van het RIVM hebben, tezamen met de andere planbureaus (het Centraal Planbureau, het Ruimtelijk Planbureau, en het Sociaal en Cultureel Planbureau) en het Nationaal Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI), vier verschillende lange termijn bevolkingsscenario’s voor Nederland ontwikkeld, afhankelijk van de maatschappelijke ontwikkelingen. De scenario’s brengen mogelijke demografische veranderingen in kaart op basis van gegeven economische en sociaal-culturele ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen zijn gerelateerd aan de basiscomponenten van bevolkingsgroei: geboorte (aantal kinderen per vrouw), sterfte (levensverwachting), en emi- en immigratie.